Có một bạn sinh viên năm cuối từng nhắn tin hỏi chúng tôi khá gấp. Công ty bạn nhắm tới yêu cầu chứng chỉ tiếng Anh, nhưng bạn không biết nên đăng ký thi IELTS hay TOEIC vì thời gian còn lại trước khi nộp hồ sơ chỉ còn hai tháng. Bạn từng nghe nói IELTS “giá trị hơn” nên định đăng ký thi luôn, dù mục tiêu thực ra chỉ là đi làm trong nước, không hề có kế hoạch du học hay định cư. Câu chuyện này khá phổ biến vì nhiều người chọn chứng chỉ dựa trên cảm giác “cái nào nổi tiếng hơn” thay vì dựa vào đúng mục tiêu sử dụng, dẫn tới tốn thời gian, tiền bạc để ôn luyện một chứng chỉ không thực sự cần thiết cho hồ sơ của mình.
Sự Khác Biệt Cơ Bản Giữa IELTS Và TOEIC
Trước khi chọn ôn luyện chứng chỉ nào, bạn cần xác định rõ mục đích sử dụng: du học, định cư hay đi làm, xét tuyển. Đây là điểm khác biệt đầu tiên và quan trọng nhất giữa hai chứng chỉ. IELTS (viết tắt của International English Language Testing System, một kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Anh theo chuẩn quốc tế) chủ yếu được các trường đại học nước ngoài, cơ quan di trú của các nước như Anh, Úc, Canada, New Zealand công nhận để xét hồ sơ du học hoặc định cư. Trong khi đó, TOEIC (viết tắt của Test of English for International Communication) lại được thiết kế thiên về đánh giá khả năng sử dụng tiếng Anh trong môi trường công việc, thường được doanh nghiệp trong nước và một số trường đại học Việt Nam dùng làm điều kiện xét tốt nghiệp hoặc tuyển dụng.
Ngoài mục đích sử dụng, cấu trúc đề thi và cách tính điểm của hai chứng chỉ cũng khác nhau, nên không thể dùng thay thế cho nhau tùy tiện. IELTS đánh giá đầy đủ bốn kỹ năng Nghe, Đọc, Viết, Nói trong một buổi thi, chấm theo thang điểm band từ không tới chín (band score), trong đó phần Nói được giám khảo phỏng vấn trực tiếp hoặc qua máy tính có ghi âm. TOEIC bản phổ biến nhất tại Việt Nam là bài thi Nghe và Đọc (TOEIC Listening & Reading), chấm theo thang điểm từ mười tới chín trăm chín mươi, còn phần Nói và Viết được tổ chức thi riêng dưới tên TOEIC Speaking & Writing, không bắt buộc thi chung nếu nhà tuyển dụng chỉ yêu cầu điểm Nghe Đọc.
Nên Chọn Chứng Chỉ Nào Theo Từng Mục Tiêu
IELTS phù hợp cho mục tiêu du học, làm hồ sơ quốc tế. Đây gần như là lựa chọn bắt buộc nếu mục tiêu của bạn liên quan tới nộp hồ sơ vào trường nước ngoài hoặc làm hồ sơ định cư, vì đây là chứng chỉ được công nhận rộng rãi nhất trong nhóm quốc gia nói tiếng Anh. Với nhóm mục tiêu này, band điểm cần đạt thường dao động tùy trường và tùy chương trình học, phổ biến ở mức năm chấm rưỡi tới bảy chấm cho bậc đại học, cao hơn với các chương trình sau đại học hoặc ngành đòi hỏi tiếng Anh học thuật chuyên sâu.
TOEIC phù hợp cho môi trường công sở, doanh nghiệp trong nước. Đây là lựa chọn hợp lý hơn nhiều nếu mục tiêu của bạn chỉ đơn thuần là đáp ứng yêu cầu tuyển dụng hoặc xét tốt nghiệp tại Việt Nam, đúng như tình huống bạn sinh viên mà chúng tôi kể ở đầu bài. Phần lớn doanh nghiệp trong nước chỉ yêu cầu mức điểm TOEIC Nghe Đọc dao động khoảng bốn trăm năm mươi tới sáu trăm năm mươi tùy vị trí công việc, một mức điểm hoàn toàn có thể đạt được trong thời gian ôn luyện ngắn hơn đáng kể so với việc luyện IELTS đủ bốn kỹ năng. Nếu bạn vẫn còn phân vân giữa hai lựa chọn này, có thể tham khảo thêm nên học TOEIC hay IELTS mà chúng tôi từng phân tích chi tiết hơn theo từng trường hợp cụ thể, giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp với mục tiêu và thời gian mình đang có.
Lộ Trình Luyện Thi Hiệu Quả Cho Từng Chứng Chỉ
Phân bổ thời gian ôn luyện theo từng kỹ năng là nguyên tắc mà chúng tôi luôn nhấn mạnh với người mới bắt đầu, bất kể chọn ôn IELTS hay TOEIC. Nhiều bạn có xu hướng chỉ tập trung vào kỹ năng mình cảm thấy yếu nhất, bỏ bê các kỹ năng còn lại, dẫn tới điểm tổng không cân đối, đôi khi kéo band điểm trung bình xuống thấp dù có một kỹ năng rất mạnh. Với người ôn IELTS lần đầu, chúng tôi thường khuyên dành khoảng ba mươi phần trăm thời gian cho từ vựng, ngữ pháp nền tảng trước, sau đó mới phân bổ đều cho bốn kỹ năng, trong đó phần Viết và Nói thường cần nhiều thời gian luyện tập hơn Nghe và Đọc vì đòi hỏi khả năng diễn đạt chủ động thay vì chỉ nhận diện thông tin.
- Ôn từ vựng, ngữ pháp nền tảng trước khi luyện chuyên sâu từng kỹ năng
- Cân đối thời gian giữa các kỹ năng, không dồn hết vào phần mình thích
- Luyện đề theo đúng dạng thức của kỳ thi mình đăng ký, không học lẫn lộn tài liệu chung chung
Làm quen đề thi thật, luyện tốc độ làm bài là bước không thể bỏ qua ở giai đoạn cuối trước khi thi, vì áp lực thời gian khi làm bài thật thường khác hẳn cảm giác khi luyện tập ở nhà không có đồng hồ đếm ngược. Với TOEIC, nhiều thí sinh mất điểm oan không phải vì không biết đáp án, mà vì làm không kịp giờ ở phần Đọc do quen luyện chậm rãi trước đó. Nếu bạn đăng ký thi trên máy tính thay vì thi giấy truyền thống, việc làm quen trước với giao diện, cách nhấp chọn đáp án cũng giúp giảm bớt bỡ ngỡ trong phòng thi thật. Bạn có thể tham khảo thêm kinh nghiệm thi TOEIC trên máy tính mà chúng tôi từng chia sẻ để chuẩn bị kỹ hơn cho hình thức thi này. Với người ôn IELTS hướng tới mức band bảy trở lên, việc luyện đề thật đều đặn hằng tuần cũng quan trọng không kém. Bạn có thể tham khảo thêm phương pháp luyện thi IELTS 7.0 mà chúng tôi từng tổng hợp, gồm nhiều mẹo phân bổ thời gian ôn luyện cụ thể theo từng giai đoạn.
Với các trung tâm Anh ngữ đang tổ chức lớp luyện thi IELTS, TOEIC, việc có một kênh giới thiệu khóa học, lịch khai giảng rõ ràng trên nền tảng trực tuyến cũng giúp học viên dễ tìm hiểu và đăng ký hơn trước khi tới trực tiếp tư vấn. Bạn có thể tham khảo dịch vụ thiết kế website bán hàng nếu trung tâm của bạn đang cần xây dựng website giới thiệu khóa học chuyên nghiệp hơn, giúp học viên chủ động tìm hiểu lộ trình học trước khi quyết định đăng ký.
Kết Luận: Chọn Đúng Chứng Chỉ Giúp Tiết Kiệm Thời Gian Ôn Luyện
Xác định rõ mục tiêu trước khi bắt đầu học là bước quan trọng nhất, quan trọng hơn cả việc chọn tài liệu hay trung tâm luyện thi. Đây cũng chính là bài học từ tình huống bạn sinh viên mà chúng tôi kể ở đầu bài, người suýt tốn thời gian ôn nhầm chứng chỉ không phù hợp với mục tiêu đi làm trong nước của mình. Trước khi đăng ký bất kỳ khóa luyện thi nào, hãy dành vài phút xác định rõ chứng chỉ đó dùng để làm gì, cho ai xem, cần đạt mức điểm bao nhiêu, rồi mới bắt đầu xây dựng lộ trình ôn luyện phù hợp, thay vì chọn theo cảm tính hoặc chạy theo số đông như nhiều người vẫn làm.