Phụ huynh thường chỉ so sánh học phí khi chọn trường mầm non
Chúng tôi từng nhận một tin nhắn từ phụ huynh đang phân vân chọn trường mầm non cho con. Chị hỏi đúng một câu: trường nào học phí thấp mà vẫn ổn? Chúng tôi hiểu vì sao chị hỏi vậy. Học phí là con số hiện ra đầu tiên, dễ so sánh, dễ đưa vào bảng tính. Nhưng con số đó chỉ kể được một phần câu chuyện.
Nhiều phụ huynh khác cũng làm y như vậy. Họ lập một bảng nhỏ, liệt kê học phí của ba bốn trường gần nhà. Trường nào rẻ hơn vài trăm nghìn mỗi tháng thường được ưu tiên xem trước. Cách làm này không sai, nhưng nó bỏ sót nhiều thứ khó đo bằng con số. Đó là cách cô giáo nói chuyện với trẻ, quy trình xử lý khi bé sốt giữa giờ học, hay tỷ lệ giáo viên trên số trẻ trong lớp.
Những yếu tố đó ảnh hưởng đến con mỗi ngày, nhiều hơn hẳn khoản chênh lệch học phí. Một trường thu học phí cao hơn một chút nhưng có quy trình an toàn rõ ràng. Đôi khi đó lại là lựa chọn tiết kiệm hơn về lâu dài, vì phụ huynh đỡ phải lo lắng và đỡ phải chuyển trường giữa năm học.
Những tiêu chí nên xem xét kỹ ngoài học phí
Vậy ngoài học phí, phụ huynh nên nhìn vào đâu? Theo kinh nghiệm của chúng tôi khi tìm hiểu nhiều mô hình trường mầm non, có ba nhóm tiêu chí đáng xem kỹ. Phụ huynh nên xem các tiêu chí này trước khi đặt bút ký hồ sơ nhập học.
Tỷ lệ giáo viên trên số trẻ trong lớp
Đầu tiên là tỷ lệ giáo viên trên số trẻ trong một lớp. Nói dễ hiểu, đây là số trẻ mà một cô giáo phải chăm cùng lúc. Lớp có hai mươi lăm bé nhưng chỉ một cô đứng lớp thì rất khó để cô để ý hết từng bé. Điều này đặc biệt đúng với trẻ dưới ba tuổi, vì các bé còn chưa nói rõ khi khó chịu. Ở nhiều trường mầm non tư thục uy tín, tỷ lệ phổ biến là một cô kèm khoảng tám đến mười hai bé, tuỳ theo độ tuổi. Con số này nên hỏi thẳng ban giám hiệu, đừng ngại vì đây là quyền lợi chính đáng của con.
Chương trình giáo dục thể chất và cảm xúc
Thứ hai là chương trình giáo dục thể chất và cảm xúc, không chỉ chữ và số. Ở tuổi mầm non, trẻ học qua vận động và cảm nhận nhiều hơn học qua bài giảng. Một trường tốt thường có giờ vận động ngoài trời mỗi ngày. Trường cũng nên có hoạt động giúp trẻ nhận biết cảm xúc của mình, ví dụ như biết gọi tên khi đang buồn hay đang giận. Nếu lịch học chỉ toàn giờ ngồi bàn tô chữ, đó là dấu hiệu đáng cân nhắc lại.
Cơ sở vật chất và quy trình an toàn
Thứ ba, và thường bị bỏ qua nhất, là cơ sở vật chất an toàn và quy trình xử lý tình huống khẩn cấp. Sàn nhà có chống trơn trượt không, cầu thang có chắn an toàn không. Camera lớp học có cho phụ huynh xem lại không.
Với trường có nhiều điểm học, việc giữ tiêu chuẩn an toàn đồng đều giữa các cơ sở càng quan trọng hơn. Chúng tôi từng tìm hiểu cách một số trung tâm giáo dục quản lý nhiều cơ sở mà vẫn giữ dữ liệu chăm sóc học viên đồng bộ. Nguyên tắc đó áp dụng được cho trường mầm non. Mỗi cơ sở phải theo cùng một quy trình khi trẻ té ngã, sốt cao hay dị ứng thức ăn. Không thể để nơi làm chặt, nơi làm lỏng.
Một điều nữa ít ai để ý: trường thuộc một chuỗi lớn không tự động đồng nghĩa với chất lượng đồng đều. Có chuỗi làm rất tốt phần vận hành, có chuỗi chỉ mạnh ở khâu quảng cáo tuyển sinh. Chúng tôi từng đọc qua kinh nghiệm thực tế vận hành một chuỗi trung tâm giáo dục. Điểm chung của các chuỗi làm tốt luôn là quy trình đào tạo giáo viên mới thống nhất. Không cơ sở nào được tự ý làm khác. Phụ huynh nên hỏi thẳng trường mình định chọn có đang mở rộng nhanh không, và cách họ đào tạo giáo viên mới ra sao.
Cách kiểm chứng thông tin trước khi quyết định
Biết tiêu chí là một chuyện, kiểm chứng được hay không lại là chuyện khác. Nhiều trường quảng cáo rất hay trên tờ rơi hay buổi tư vấn tuyển sinh. Nhưng lớp học thực tế có đúng như vậy không thì phải tự đi xem mới biết.
Đến tận nơi xem trường vào đúng giờ học thật
Cách chắc chắn nhất là xin tham quan trường vào đúng giờ học, không phải giờ trường đã dọn dẹp sẵn để đón khách. Chúng tôi khuyên phụ huynh xin đến vào khoảng chín đến mười giờ sáng, lúc trẻ đang trong giờ hoạt động chính. Nhìn cách cô giáo tương tác với trẻ lúc đó chân thực hơn nhiều so với buổi giới thiệu đã chuẩn bị trước.
Một số trường mầm non giờ cũng đầu tư hẳn website riêng để đăng lịch học, thực đơn hay ảnh hoạt động hằng ngày. Phụ huynh có thể theo dõi thông tin này mỗi ngày.
Cách làm này gần với nguyên tắc mà nhiều mô hình kinh doanh dịch vụ khác áp dụng khi đầu tư thiết kế website kinh doanh online. Đó là sự minh bạch thông tin, giúp khách hàng, ở đây là phụ huynh, yên tâm hơn trước khi quyết định. Trường nào chịu công khai thông tin rõ ràng thường cũng chịu trách nhiệm hơn với chất lượng dạy thật. Đó không chỉ là lời nói cho hay.
Hỏi người đang có con học tại trường
Ngoài quan sát trực tiếp, chúng tôi luôn khuyên xin số điện thoại của một hai phụ huynh đang có con học tại trường. Hỏi thẳng những câu như: bé có hay quấy khóc không, con ốm thì trường xử lý ra sao, có báo phụ huynh ngay không. Câu trả lời từ người đang trải nghiệm thật luôn đáng tin hơn lời giới thiệu từ nhân viên tuyển sinh.
Một chi tiết nhỏ nhưng nói lên nhiều điều là thái độ giáo viên trong giờ đón và trả trẻ. Cô có nhớ tên từng bé không, có cúi xuống ngang tầm mắt trẻ khi nói chuyện không. Hay chỉ đứng gọi tên qua loa cho xong việc. Những cô giáo gắn bó lâu năm với nghề thường có sự kiên nhẫn này. Đó cũng là lý do về sau nhiều phụ huynh muốn chuẩn bị món quà tri ân ý nghĩa tặng cô giáo dịp hai mươi tháng mười một. Đây là một lời cảm ơn thật lòng, chứ không phải xã giao.
Trước khi quyết định, phụ huynh có thể tự hỏi vài câu ngắn gọn sau đây, viết ra giấy cũng được:
- Tỷ lệ cô giáo và trẻ trong lớp con sẽ học là bao nhiêu?
- Quy trình xử lý khi trẻ sốt hoặc dị ứng thức ăn cụ thể ra sao?
- Camera lớp học có cho phụ huynh xem lại khi cần không?
- Giáo viên chủ nhiệm đã gắn bó với trường bao lâu?
Kết luận
Không có trường mầm non nào hoàn hảo tuyệt đối. Nhưng có trường phù hợp với con và hoàn cảnh gia đình mình hơn trường khác. Nếu chỉ nhìn học phí, phụ huynh dễ bỏ lỡ những dấu hiệu quan trọng về an toàn và cách trẻ được chăm sóc mỗi ngày. Học phí thấp mà quy trình lỏng lẻo, đôi khi cái giá phải trả lại lớn hơn. Con số này vượt xa số tiền tiết kiệm được mỗi tháng.
Lời khuyên của chúng tôi rất cụ thể. Trước khi ký hồ sơ, hãy dành ít nhất một buổi sáng đến trường vào đúng giờ học thật. Hãy hỏi trực tiếp một phụ huynh đang gửi con ở đó. Và đừng ngại hỏi thẳng ban giám hiệu về tỷ lệ giáo viên trên trẻ. Ba việc nhỏ này mất chưa đến một tuần, nhưng giúp phụ huynh yên tâm suốt cả năm học của con. Đó là khoản đầu tư thời gian đáng giá nhất trước khi chọn trường mầm non cho con.